Dagverslag

Conferentie ‘De afwezige vader bestaat niet’

 

Résy Broekhoven, de voorzitter van het Hendrik Pierson Fonds (HPF), heet de deelnemers van harte welkom op de conferentie. Door de aanvraag van Irene Zwaan voor het project ‘De Afwezige Vader Bestaat Niet’ realiseerde het fonds zich dat ze tot op dat moment uitsluitend projecten organiseerde voor alleenstaande moeders. Ze zijn blij met deze eye-opener; het is belangrijk dat er aandacht is voor vaders. Met dit project wil het HPF bijdragen aan de discussie over vader- en moederschap. Hoe waardeert de samenleving de rol van vaders? En moeten zij moederen of vaderen?

Na het welkomstwoordt stelt Noraly Beyer zichzelf voor als dagvoorzitter. Ze heeft geen moment geaarzeld over het antwoord op de vraag of ze dagvoorzitter wilde zijn tijdense de conferentie vaderschap. Ze voelde zich direct aangesproken tot het onderwerp: haar eigen vader is overleden toen zij tien jaar was en daarnaast is ze zelf een gescheiden moeder.


Louis TavecchioDe eerste lezing wordt gegeven door emeritus hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio. Zijn verhaal start met een onderzoek van Rispens, Hermanns en Meeus uit 1996. Uit dit onderzoek bleek dat de samenhang tussen de ontwikkeling van het kind en het gedrag / de opvattingen van vader groter is dan de samenhang met moeder. Dit was een verrassende uitkomst, het strookte niet met de algemene opvattingen over het vader- en moederschap.

Betrokken vaderschap heeft een positieve invloed op de intelligentie, op de cognitieve ontwikkeling. De communicatie tussen het kind en de vader is vaak complexer dan de communicatie met moeder. Zo vragen vaders bijvoorbeeld vaker om opheldering en gebruiken ze vaker onbekende woorden.

Cabrera (2008) toont aan dat beleid, gericht op gezinsstabiliteit bij kwetsbare gezinnen, vaderinclusief dient te zijn. Nederland ‘bungelt wat dat betreft ergens onderaan’ volgens Tavecchio. Zo heeft een vader in Nederland maar twee dagen vaderschapsverlof na de geboorte van een kind. Lore van Gorp deed in 2010 aan de universiteit van Gent onderzoek naar de ontluikende vaderidentiteit bij 187 aanstaande vaders. Prenatale en postnatale vaderlijke betrokkenheid vertonen samenhang en vaderlijke betrokkenheid is goed voor het welzijn van kinderen. De mate waarin vaders in spe zichzelf als verzorger zien heeft invloed op hun verbondenheid met de foetus.

De sociale leertheorie van Albert bandura toont aan dat spel van vaders met kinderen belangrijk is voor het socialisatieproces. Kinderen ontwikkelen hierdoor autonomie, exploratie en competitie zonder agressie. Kenmerkend voor het vader-kind spel is affectie en controle, moeders aandacht is vaak meer gericht op verzorging. Beide aspecten zijn nodig: de behoefte om gestimuleerd en aangemoedigd te worden is even belangrijk als de behoefte aan stabiliteit en veiligheid.

Tavecchio sluit af met een onderzoek uit 2002 van Grossman en Grossman: ‘The uniqueness of the child-father attachment relationship.’ Met behulp van de ‘sensitive and challenging interactive play scale’ (SCIP) laat het onderzoek zien dat vader en moeder beide een eigen unieke bijdrage leveren aan het psychologische gevoel van veiligheid van een kind.
De lezing van Louis Tavecchio werd beoordeeld door het publiek met een 8.

 

Kitlyn Tjin A DjieNa Tavecchio vertelt Kitlyn Tjin A Djie, familietherapeut, over haar ervaring in de jeugdhulpverlening. Op een gegeven moment viel het haar op dat er eigenlijk helemaal geen aandacht werd besteed aan vaders. Ze zag hoe weinig familiebesef er was in Nederland, terwijl het juist ontzettend belangrijk is om je familie en je achtergrond te kennen. Daarom heeft ze vanaf dat moment een pleidooi gehouden voor het familieperspectief.

Tjin A Djie ontwikkelde de methodiek ‘Beschermjassen.’ Het boegbeeld van de Beschermjassen-methodiek is de ‘Sankofa,’ een vogel en begrip uit het Akan, een taal van Ghana. De Sankofa kijkt om naar achteren, maar beweegt zich tegelijkertijd naar voren. Het staat symbool voor de basisregel van de methodiek: op het moment dat je niet weet wie je bent, weet je niet waar je naartoe gaat.
De lezing van Kitlyn Tjin A Djie werd beoordeeld door het publiek met een 8.

 

Na deze twee sprekers lieten vier dansers een indrukwekkend fragment zien uit de dansvoorstelling ‘Father Father.’ Lloyd Marengo, de choreograaf van het stuk die zelf zonder vader opgroeide, verwerkte zijn eigen ervaringen in deze voorstelling.

 

De ochtend wordt afgesloten met een lezing van ontwikkelingspsycholoog, gezinstherapeut en columnist Steven Pont. Hij legt uit dat er vier verschillende opvoedstijlen zijn: onverschillig, vrijlatend, autoritair en bezorgd. Vroeger was de opvoeding overheersend autoritair, maar tegenwoordig lijkt dit te zijn omgeslagen naar overheersend bezorgd. Het beste is om in de opvoeding een beetje van alle stijlen toe te passen. ‘Je kunt het vergelijken met wortelen eten. Wortelen zijn gezond, maar als je alleen maar wortelen eet is dat niet gezond.’

Er zijn twee manieren van spelen/ leren: leren door instructie en leren door ervaring. Over het algemeen leren vrouwen voornamelijk door instructie (zij lezen eerst de handleiding bij een nieuwe televisie) en mannen leren vooral door ervaring (zij sluiten de tv aan en kijken wat er gebeurt als ze op de knopjes drukken). Beide manieren van leren zijn nodig, maar tegenwoordig lijkt men ‘instructieverslaafd’ te zijn en dat is niet goed. ’Uitsluitend instructiespel is net als witbrood: het voedt wel, maar er zit maar weinig voedingswaarde in.’

Pont pleit voor een masculinistische golf in de opvoeding, de aspecten ‘risico’ en ‘ervaring’ moeten meer worden gewaardeerd. Zelf leeft hij volgens de wet van Pont: ‘Is het levensgevaarlijk? Nee? Heeft de omgeving er last van? Nee? Dan is het JA voor de ervaring!
De lezing van Steven Pont werd beoordeeld door het publiek met een 9.

 

In het middagprogramma volgen verschillende workshops:

  • Voormalig kinderrechter Nanneke Quik-Schuijt
    Omgang: wanneer wel, wanneer niet
  • Kinder- en jeugdpsychiater Glenn Helberg
    Vaders in de praktijk van de jeugdpsychiater
  • Gedragswetenschapper Anja Fredrikze
    Vaderbetrokkenheid bij tienermoeders
  • Antropoloog Dirck van Bekkum
    Vaderschap, cultuur en migratie
  • Jurist en mediator Su Changoe
    Gelijkwaardig ouderschap na scheiding: theorie en praktijk
  • Emeritus hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio
    Belang van mannen in opvang en onderwijs
  • Theatermakers Maarten Smit en Alice Faber
    Spelen met je (vader)rol
  • Familietherapeut Kitlyn Tjin A Djie
    Wie leert je vaderen als je zelf geen vader had?



Glenn HelbergDe dag wordt plenair afgesloten door kinder- en jeugdpsychiater Glenn Helberg met een lezing over de herwaardering van vaderschap in de maatschappij. Bij de voorbereiding voor zijn lezing zocht hij het begrip ‘vader’ op via Google. De eerste uitleg die in beeld sprong was: ‘man die een kind heeft verwekt.’ Pas naarmate hij verder zocht, breidde het begrip zich uit en werd een ‘vader’ naast een ‘verwekker’ ook een ‘man wiens toewijding de gemeenschap dient.’

Als dokter legt hij uit dat het testosteronniveau bij de man tijdens een zwangerschap daalt (de man hoeft niet meer op jacht) en de vasopressine stijgt (de man moet het territorium afbakenen). ‘Een man wordt dus biologisch in staat gesteld om te vaderen, maar verschillende instituten zorgen ervoor dat mannen die hormonen niet mogen gebruiken.’

Aan het eind van zijn verhaal stelt hij aan het publiek de vraag ‘Hoe nu verder volgens jullie? Het antwoord is duidelijk: we moeten ervoor zorgen dat het thema actueel blijft door de publiciteit op te zoeken.
De lezing van Glenn Helberg werd beoordeeld door het publiek met een 8.

 

Carmen Jonathans

Conferentie

De afwezige vader bestaat niet


18 april 2013

 


 

TERUGBLIK

 

SFEERIMPRESSIE


DAGVERSLAG


 
Twitter

   Volg ons op
   TWITTER

 



logo Hendrik Pierson Fonds



Organisatie
Hendrik Pierson Fonds


Projectleiding
Irene Zwaan


Projectondersteuning
Tinka Kazemier
Carmen Jonathans


Webdesign
tinka4design